Tentoonstelling ‘Een Deur in mijn Hoofd’

Expo Tilburg
Expo Tilburg
Zo’n vijftig jaar geleden werd huisnummer 50 gebouwd in de Laagstraat. Details zoals de oranjebruine tegels laten een jaren 70 smaak zien. Kijk naar de slijtplekken in de vloer en je ziet dat hier geleefd is. Vooral de afgelopen jaren heeft het huis veel bewoners gehad. Nu is het de beurt geweest aan kunstenaars om zich de kamers, keukens en tuin eigen te maken. De werken die je tegenkomt zijn veelal gemaakt in de ruimte waar ze nu zijn tentoongesteld. Te gast zijn betekent hier dat alle deuren open mogen worden getrokken.
Het project wordt gecureerd door Jorne Vriens en Linda Köke.
Een Deur in mijn Hoofd wordt mede mogelijk gemaakt door Stichting Cultuur Eindhoven en Tiwos Tilburgse Woonstichting. 

Een van de vorige bewoners zat vaak in de vensterbank van zijn gedeelde slaapkamer, zo werd aan Anouk Bax verteld. Even onverstoorbaar als de takken die nu zijn plek innemen, zat hij daar te roken. De grijze vloer en het behang dat voorzichtig van de muur is gescheurd, hebben de kamer ingrijpend veranderd. Wat is er nodig om je ergens thuis te voelen? De hutten in de tuin zijn de meest primitieve vorm van een ‘thuis’. Een eigen kamer, of alleen maar een mooi behang volstaat misschien al.  

Geertje Kapteijns bracht verf dun aan op papier, waardoor die op sommige plekken is uitgelopen. Door het knippen en plakken van stukken papier is alleen te zien dat het om portretten gaat, zonder dat te herkennen is wie geportretteerd is. Net als bij een vervagende herinnering moet je zelf aan de slag om het beeld weer helder te krijgen. 

Wanneer de wereld verkleind zou worden, is er makkelijker mee te spelen. Neem een poppenhuis waar de grotemensenwereld in miniatuurformaat een speeltuin wordt. Marjan Wester en Gijs Pape presenteren een wereld op schaal in hun kijkdoos. Hierin is ruimte voor een soort filmset en even verderop een hoekig houten sculptuur. Het zicht op de Tilburgse skyline dat je van de voor- en achterkant van het huis hebt, is aaneengeplakt. Een kwestie van spelen. 

Een robot is een onvermoeibare werker. Als krachtig apparaat dat nooit om een pauze vraagt, heeft het de productie goedkoper en sneller gemaakt. Eva Hoonhout maakte een monument voor de robotarm. De efficiëntie van de arm staat in groot contrast met het bankje waar een Japanse theeceremonie zou kunnen plaatsvinden, een ritueel waar aandacht veel belangrijker is dan een resultaat. Want wat doen we met de tijd die we door automatisering en andere vormen van efficiëntie winnen? 

Nog voordat de betekenis van de werken van Jeroen Offerman duidelijk wordt, doen ze al wel iets. Het harde licht van de tl-buizen kan het best van een afstandje bekeken worden en de volledig zwarte trapkast kan makkelijk een angst oproep voor het donker. Wat ook sneller gaat dan het denken is de manier waarop vriendschap wordt gesloten in sociale netwerken. Wanneer een vriendschapsverzoek is geaccepteerd verschijnt ‘jullie zijn nu vrienden’. Ook hier geldt dat die vriendschap er allang was voordat die ook online bestond.

Prachtige details van de verder doodnormale woonwijk zijn door Manuela Porceddu met een camera vastgelegd. het levert rustgevende beelden op. Zolang je maar goed kijkt valt overal iets moois te zien, lijkt de kunstenaar te zeggen. De omgeving van het huis is geprojecteerd op de glimmende tegels in de bijkeuken. Met die aandacht kan een gevonden voorwerp grote indruk maken, die in dit geval een afdruk oplevert van de patronen van de verschillende tegeltjes in het huis.

Denk aan wegwerpmateriaal en je denkt vast aan plastic. Ten onrechte, volgens Bram van Helden. Er is zoveel plastic om ons heen dat ook veel langer dan de duur van één mensenleven nodig heeft om door de natuur te worden verwerkt. Bram bedenkt een nieuwe manier om naar plastic te kijken. Een rol tape aan de muur draait hypnotiserende rond. Nog meer leven lijkt er te zitten in een stuk plastic dat bijna als een beestje beweegt. Plastic krijgt zo de status van een materiaal waar we mee samen moeten leven. 

In de badkamer spoel je de dag of nacht weg en maak je het schoongeboend lichaam klaar voor wat komen gaat. Het is een plek van transformatie, wat Lilia Scheerder met haar installatie benadrukt. Scheren, opmaken of bijpunten al die badkamerbezigheden maken klaar voor de rol die we spelen. Deze natte cel heeft door de filmachtige schaduwen mogelijk iets onheilspellends. Maar is zo’n decor niet precies wat een acteur nodig heeft om geloofwaardig een emotie over te brengen? 

Tekst door Jorne Vriens.